2e druk - Zelfsturend leren: hoe leer je dat je leerlingen? Wat kun jij als leerkracht doen? Zelfsturend leren: hoe leer je dat je leerlingen? Wat kun jij als leerkracht doen? Over deze vragen is het lectoraat Vernieuwingsonderwijs in 2014 een samenwerking aangegaan met onderwijsprofessionals van acht daltonscholen, een freinetschool en het Welten-Instituut van de Open Universiteit. Vanuit deze samenwerking is het project iSelf ontstaan. Onderdeel van dit project is de professionaliseringsaanpak iSelf. Deze aanpak is ontwikkeld op basis van wat uit wetenschappelijk onderzoek bekend is over hoe je zelfsturend leren effectief moet bevorderen. iSelf leert leerkrachten om te gaan met kennis over zelfsturend leren. Er worden leerstrategieën aangereikt om te oefenen en om zelfsturend leren in de eigen lessen te kunnen integreren. De pijlers van iSelf zijn: (1) expliciete instructie van zelfsturend leren, (2) integratie van de instructie van zelfsturend leren met de lesstof en (3) aansluiten op het individu. Toepassen van iSelf op de eigen school betekent dat je van en met elkaar leert. Deze insteek houdt in dat collega’s elkaar coachen en ondersteunen bij het toepassen van de pijlers die in dit handboek worden beschreven. Allereerst wordt ingegaan op de didactiek van iSelf en hoe deze concreet invulling krijgt in de lesvoorbereiding en –uitvoering. Vervolgens wordt beschreven hoe collega’s elkaar kunnen begeleiden in het bevorderen van zelfsturend leren aan de hand van iSelf. Het is de bedoeling dat lerarenteams samen leren omgaan met kennis over zelfsturend leren en leraren inzichten zelf toepassen in de les. Auteurs van deze publicatie zijn: Patrick Sins, Alieke van Dijk, Jory Tolkamp, René Berends, Emmy Vrieling, Conny Senders, Ineke Vermeulen, Anjo Mooren, Judith Smetsers, Margreet de Boer, Hanneke Kroes, Willem Snel, Michelle Tiecken, Ellen van Drunen, Martineke van Heusden, Elke Melody, Marja Bus-sink, Alja de Lange, Hans Schemkes, Annelies Lubbers en Monique Hessels.

Schrijf (zelf bedachte) reflectievragen op een bal. Gooi elkaar de bal om beurten toe. Degene die de bal vangt, geeft antwoord op de vraag die voorop staat.

‘Van didactiek naar onderwijspedagogiek’ mag worden gezien als Peter Petersens hoofdwerk en is daarmee een rijke brontekst voor iedereen die werkt in en rond het jenaplanonderwijs. Deze vertaling van het oorspronkelijk Duitse ‘Führungslehre des Unterrichts’ is tot 1990 meermaals in boekvorm uitgegeven en verschijnt nu voor het eerst als digitale editie. Het boek biedt perspectieven voor het vormgeven van jouw jenaplanonderwijs en bespreekt alle klassieke thema’s als de vier sociale basisactiviteiten ‘gesprek, spel, werk en viering’, de inrichting van het ritmisch weekplan en de schoolwoonkamer. Ook ondergesneeuwde maar funderende thema’s als de pedagogische situatie en de rol van verinnerlijkende basisactiviteiten als filosoferen, verdiepen en waarnemen – tegenwoordig vaak samengevat tot ‘stilte’ – vind je erin terug. De NJPV stelt dit onmisbare boek nu digitaal en kosteloos ter beschikking. Uit het voorwoord door Ad Boes: “Het is een boek dat waard is steeds opnieuw gelezen en geraadpleegd te worden. Passages waar je bij eerste lezing min of meer aan voorbijging of die je zelfs achterhaald achtte, blijken bij herlezing, na jaren soms, als je eigen situatie is veranderd, hoogst actueel.' Met een nieuw voorwoord door Geert Bors m.m.v. Edwin Solen, Harry Havekes, Ingrid Nagtzaam en Anite van Oijen. Download gratis $(function() { $($('.btn.btn-primary')[1]).remove(); $('#productAdd').remove() });

Deze weekkalender is een bijproduct van de iSelf handleiding en mede samengesteld door pabostudenten aan de Thomas More Hogeschool te Rotterdam. Uit de iSelf aanpak hebben wij fragmenten geselecteerd om deze vervolgens om te zetten naar praktische handvatten voor de leerkracht. Daarmee is de weekkalender een hulpmiddel om zelfsturend leren op een klassikale en gestructureerde manier te bevorderen, met het doel om leerlingen te leren hoe zij het leerproces zelf kunnen aan- en bijsturen. Het doel is om jou als leerkracht te helpen stapsgewijs te werken aan het bevorderen van het zelfsturend leren van de leerlingen. In de 40 weken komen er instructies van verschillende strategieën voorbij en wordt er gewezen op het belang van het delen van kennis en ervaringen met collega’s. Zo streven we gezamenlijk naar leerlingen die hun leerproces leren aan- en bijsturen.

In een tijd waarin leerlingen steeds meer zelf hun leerproces moeten kunnen sturen, blijkt dat ze daar vaak onvoldoende op voorbereid zijn. Zelfregulerend leren is essentieel voor succes op school én daarbuiten, maar krijgt in de praktijk nog te weinig aandacht. Leraren willen wel, maar missen vaak de kennis, tools en ondersteuning om zelfregulerend leren effectief te bevorderen. Vanuit deze urgentie ontstond MOZAIC: een samenwerkingsverband tussen scholen en onderzoekers in Zuid-Holland en Zeeland. In vijf ontwerpteams werkten leraren en teacher leaders onderzoekend samen aan concrete oplossingen voor vraagstukken die gaan over zelfregulerend leren in hun klas. Dit boek doet verslag van onze ervaringen, inzichten en opbrengsten. Wat kun je verwachten in dit boek? • Een heldere uitleg van wat zelfregulerend leren is, waarom het belangrijk is en hoe je het kunt bevorderen (hoofdstuk 1). • Een uitgebreide beschrijving van samen onderzoekend werken als basis voor de werkwijze in onze ontwerpteams (hoofdstuk 2). • Praktische beschrijvingen van hoe ontwerpteams te werk gingen en wat ze hebben ontwikkeld (hoofdstukken 3 en 4). • Een overzicht van onze onderzoeksvragen en methoden (hoofdstukken 5 en 6). • Diepgaande analyses van de ervaringen van leraren, de ontwikkelde interventies, en de impact op leerlingen en scholen (hoofdstukken 7 t/m 10). • Een reflectie op de opbrengsten en lessen van MOZAIC, met aandacht voor duurzame verandering en samenwerking (hoofdstuk 11). Dit boek is bedoeld voor leraren, schoolleiders, opleiders en onderwijsonderzoekers die zich willen verdiepen in het bevorderen van zelfregulerend leren in het basis- en voortgezet onderwijs. Het biedt een overzicht van theoretische inzichten over zelfregulerend leren en samen onderzoekend werken, beschrijft hoe ontwerpteams in scholen praktijkvraagstukken hebben aangepakt, en laat zien welke interventies zijn ontwikkeld en getest. De hoofdstukken bevatten voorbeelden uit de lespraktijk, reflecties van leraren, en analyses van de effecten op leerlingen en scholen. Daarmee biedt het boek aanknopingspunten voor wie op zoek is naar manieren om zelfregulerend leren doelgericht te integreren in het onderwijs en om samenwerking tussen praktijk en onderzoek vorm te geven.

This dissertation aims to strengthen socioscientific issues (SSI) education by focusing on the resources available to students. SSI education is a type of science and citizenship education that supports students’ informed and critical engagement with social issues that have scientific or technological dimensions. This dissertation explores students’ SSI-related resources relevant to their engagement with SSI, such as their attitudes and social resources. The dissertation consists of four papers. The first is a position paper that introduces the concept of socioscientific capital and argues why it is important to pay attention to students’ resources in SSI-based teaching. The other three papers involve empirical, quantitative studies. Two questionnaires were developed that were used to investigate student differences regarding engagement with SSI: the Pupils’ Attitudes towards Socioscientific Issues (PASSI) questionnaire and the Use of Sources of Knowledge (USK) questionnaire. The final study is an exploration of the effects of SSI-based teaching on students’ attitudes toward SSI, considering socioscientific capital.

Een school, zeker een jenaplanschool, behoort een democratische gemeenschap van lerenden te zijn. Het moet voor iedereen, binnen en buiten de school, duidelijk zijn: hier wordt geleerd! Hier groeien mensen, aan elkaar, aan dingen en gebeurtenissen, aan leerstof. Hier kunnen ze in principe meer mens worden.” Die mooie opdracht formuleert Kees Both vroeg in zijn Jenaplan 21, het meest omvattende werk dat hij schreef over het onderwijsconcept dat Peter Petersen ontwikkelde vanaf 1923 in het Duitse Jena en dat in Nederland verder gebracht werd vanaf de jaren '50. Met dit boek biedt Kees Both een kader voor schoolontwikkeling. Zijn blik de 21e eeuw in biedt nog altijd heel veel aanknopingspunten om Jenaplan op jouw school gedegen vorm te geven. Om nieuwe ontwikkelingen op waarde te schatten, zul je als school een uitgewerkte, samenhangende visie moeten hebben op de doelen en bedoeling van je onderwijs. Dat is de stevige, maar ook emanciperende opdracht aan schoolleiders en dat is waar dit boek een vriend voor wil zijn. Het vak van schoolleider kan eenzaam zijn – je team en je collega’s in de regio zijn ongetwijfeld behulpzaam, maar wanneer die er niet zijn, is er de stem van Kees die door de pagina’s heen tot je blijft spreken. Dit boek is nu digitaal heruitgegeven en hier gratis te downloaden als ePub, ter nagedachtenis aan Kees Both (1942-2021). Met een voorwoord van NJPV-directeur Edwin Solen en een nieuwe inleiding door Mensenkinderenhoofdredacteur Geert Bors. Voor wie geen e-reader heeft is Jenaplan 21 hier ook als pdf te lezen. Download gratis $(function() { $($('.btn.btn-primary')[1]).remove(); $('#productAdd').remove() });